Soạn bài Ca dao hài hước lớp 10

Soạn bài Ca dao hài hước ngữ văn lớp 10

I. Vài nét về ca dao

– Ca dao hài hước bằng nghệ thuật trào lộng, hóm hỉnh thể hiện niềm tin, lạc quan vào cuộc sống của nhân dân lao động – Có hai loại ca dao hài hước: + Ca dao tự trào (tựu cười mình): là những bài ca dao vang lên tiếng cười chính mình, tự cười bản thân, tiếng cười lạc quan vượt lên trên hoàn cảnh sống vui vẻ, làm động lực tinh thần đối mặt với những lo toan vất vả của cuộc sống. + Ca dao châm biếm: dùng những lời nói châm biếm mỉa mai phê phán những thói hư tật xấu trong xã hội, có ý nghĩa điển hình.

II. Nội dung 1. Ca dao tự trào (Bài 1)

Bài ca được đặt trong thểđối đáp giữa chàng trai và cô gái.Cả hai đều nói đùa, nói vui.Trong đó nói đến chuyện thách cưới và dẫn cưới. – Bên dẫn cưới ( nhà trai) mang đến “một con chuột béo” miễn là con thú có bốn chân. Bên nhà gái lại thách cưới “ cả nhà khoai lang”. Trong bài ca dao này muốn mượn cảnh nghèo đói trong gia đình cả hai bên để làm nền bộc lộ vẻ lạc quan dù có nghèo như vậy nhưng chàng trai, cô gái vẫn vui vẻ,  có thể yêu nhau đến chọn đời, tình cảm mộc mạc, chân thành. – Các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong bài ca dao là biện pháp nói quá(tương phản) để tạo ra tiếng cười có ý nghĩa, giá trị.Cả hai bên dẫn cưới và thách cưới, chẳng ai dẫn cưới bằng con chuột và cũng chẳng ai thách cưới bằng khoai lang. Nhưng ý ở đây nhấn mạnh cái nghèo và tạo nên tiếng cười hóm hỉnh, đáng yêu.

2. Ca dao châm biếm (Bài 2,3,4)

Tiếng cười ở những bài này lại không phải là cười chính mình nữa mà là tiếng cười phê phán.

* Bài 2: Đối tượng châm biếm ở đây là một đấng nam nhi yếu đuối. Là một người con trai là trụ cột của một gia đình, phải khỏe khoắn nhưng ở câu ca này sử dụng nghệ thuật đối lập, cách nói ngoa dụ, nên một đấng nam nhi như vậy lại phải “ khom lưng chống gối” để “ gánh hai hạt vừng”. Chế giễu loại đàn ông yếu đuối, tầm thường, không đang sức trai, không nên làm trai.

Loading...

*Bài 3: Bằng việc sử dụng biện pháp tương phản giữa “ chồng người” và “ chồng em” ở bài ca này muốn phê phán, châm biếm một ông chồng lười nhát, vô tích sự, không có chí lớn, không có sự nghiệp mà chỉ biết “ngồi bếp” để “ sờ đuôi con mèo”. Tác giả dân gian cười nhạo một loại đàn ông yếu đuối, chỉ biết bám váy đàn bà, không làm việc gì nên hồn, một loại đàn ông không đáng là đàn ông – không đáng là người trụ cột trong gia đình. Có bài ca dao tương tự như: “ Chồng người lội suối trèo đèo Chồng tôi cầm đũa đuổi mèo quanh mâm”

* Bài 4: Đến bài ca này ở đây tác gải dân gian cũng sư dụng biện pháp nói quá nhưng là nói quá lên hai lần ( tức đồng nói quá), vừa nói quá cái xấu của cô vợ lại vừa nói quá về tình yêu mù quáng của ông chồng. Cái đáng cười nhất chính là giữa tình yêu và cái xấu xa của cô vợ ấy đều song hành không có điểm dừng.Đó chính là muốn phê phán thói hư tật xấu trong xã hội, phê phán con người đáng chê trách.

III. Luyện tập 1. Nêu cảm nghĩ về lời thách cưới của cô gái “ Nhà em thách cưới một nhà khoai lang”, từ đó cho biết tiếng cười tự trào của người lao động trong cảnh nghèo đáng yêu và đáng trân trọng ở chỗ nào ?

– Lời thách cưới đó là bên nhà cô gái, một cách thách cưới rất lạ lùng là thách cưới bằng “ một nhà khoai lang”. Em thấy để lại trong em một tiếng cười cảm thương, cảm thương cho hoàn cảnh nghèo, vất vả đối với gia đình hai bên.Tiếng cười chua chát nhưng u uất trong lòng nỗi buồn thương cho sự nghèo khó ấy. Nhưng không hẳn chỉ có tiếng cười đồng vọng, đồng lòng ấy mà em còn thấy tiếng cười rất hóm hỉnh thể hiện niềm lạc quan về cuộc sống.Không vì nghèo mà mất niềm tin vào tương lai.

– Tiếng cười tự trào (tức tự chính mình) của người lao động trong cảnh nghèo rất đáng yêu và đáng trân trọng đó là niềm tin và niềm lạc quan trong cuộc sống, luôn phấn đấu đi lên, không đau khổ chán nản mặc cho số phận.

– Ngoài ra cũng ám chỉ phê phán xã hội ngày xưa, sự thách cưới quá cao so với đời sống nghèo khổ của nhân dân.

2. Sưu tầm những bài ca hài hước phê phán thói lười nhác, lê la ăn quà, nghiện ngập rượu chè, đa thê… Nghèo mà làm bạn với giàu Đứng lên ngồi xuống nó đau cái đì. * Chớ thấy hùm ngủ vuốt râu Đến khi hùm dậy, đầu lâu chẳng còn. * Sống thì cơm chẳng có ăn Chết thì xôi thịt, làm văn tế ruồi. …

Loading...
CÁC BẠN LIKE FANPAGE ĐỂ THEO DÕI CÁC BÀI VĂN MỚI NHẤT NHÉ! Thích hay chia sẻ bài viết với bạn bè:

Bài viết liên quan